Xây dựng quần thể danh lam thắng cảnh Tràng An trở thành Di sản thiên nhiên Thế giới
Có giá trị nổi bật toàn cầu
Quần thể danh thắng Tràng An có tổng diện tích hơn 10.000ha, gồm 3 khu
vực là: Khu Du lịch sinh thái Tràng An, Khu danh thắng Tam Cốc – Bích Động và
Khu di tích lịch sử cố đô Hoa Lư. Trong đó toàn bộ Khu Du lịch sinh thái Tràng
An, một phần Khu danh thắng Tam Cốc – Bích Động và khu di tích lịch sử Cố đô
Hoa Lư là trung tâm, vùng lõi của di sản. Được mệnh danh là “Vịnh Hạ Long trên
cạn”, Tràng An có cảnh quan tuyệt mỹ với sự hòa quyện liên hoàn của các dãy núi
đá vôi, hồ nước và hang động trên diện tích khoảng 2.168 ha. Các nhà khoa học
khẳng định Tràng An xưa là một vùng vịnh biển cổ, cách ngày nay khoảng 251 đến
200 triệu năm, qua quá trình vận động địa chất mà kiến tạo nên. Tràng An được
các nhà khoa học coi như một “Bảo tàng địa chất ngoài trời”, bởi địa hình hang
động và trầm tích nơi đây được kiến tạo từ một vùng biển thấp biến đổi qua hàng
triệu năm vận động của hệ karst nhiệt đới. Đặc biệt, Tràng An có rất nhiều hang
nước (hang sông) và hang khô lên tới hàng trăm, mỗi hang lại có những vết tích
xâm thực của nước biển, đánh dấu quá trình biển tiến, biển lùi. Chỉ tính riêng
số hang xuyên thủy đã được khảo sát là 48 hang động, xen lẫn 31 thung nước (hồ,
đầm nước) tạo thành một tuyến tham quan khép kín; mỗi thung nước, hang động ở
đây là một bức tranh đa sắc màu, biến đổi theo thời gian trong ngày. Tràng An
còn có hệ động thực vật độc đáo với hệ sinh thái trên cạn, dưới nước đan xen
nhau. Hệ sinh thái trên cạn với hơn 600 loài thực vật, 200 loài động vật, nhiều
loài nằm trong sách đỏ Việt Nam. Hệ sinh thái dưới nước có khoảng 30 loài động
vật nổi, 40 loài động vật đáy, nhiều loài quý hiếm, đặc biệt là rùa cổ sọc là
loài bản địa cần được bảo vệ khẩn cấp. Bên cạnh những giá trị to lớn về cảnh
quan và địa chất, Tràng An còn có những di chỉ khảo cổ học như hang Búi, hang
Trống, núi hang Chợ… minh chứng cho quá trình sinh tồn và phát triển của con
người tại mảnh đất này từ hàng vạn năm trước. Họ đã biết tận dụng những lợi thế
về điều kiện tự nhiên ở nơi đây để định cư, sinh sống và đưa những giá trị văn
hóa nơi đây vượt ra khỏi không gian văn hóa của khu vực, có tầm ảnh hưởng mạnh
đến những khu vực khác. Nổi bật là kinh đô Hoa Lư ở thế kỷ thứ X, với lối xây
thành tận dụng mọi lợi thế của tự nhiên lấy núi làm thành, lấy sông làm hào để
làm nên một kinh đô với lối kiến trúc mang dáng dấp một quân thành, có tính
riêng biệt của nhân loại (kinh đô đá). Nơi đây còn có sự hiện hữu của những di
tích gắn liền với ba triều đại Đinh - Tiền Lê - Lý, kết nối với quần thể di
tích lịch sử cố đô Hoa Lư… đã tạo nên một không gian văn hoá Hoa Lư huyền
thoại.
Chung một quyết tâm
Nhận thức được tầm quan trọng, giá trị và hiệu quả của danh hiệu, UBND
tỉnh Ninh Bình đang phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) xây dựng
và hoàn thiện hồ sơ để trình lên UNESCO đề nghị công nhận Quần thể danh thắng
Tràng An là Di sản Thiên nhiên thế giới. Việc xây dựng hồ sơ là công sức và tâm
huyết của một đội ngũ đông đảo các nhà khoa học thuộc Bộ VHTTDL, Hội đồng Di
sản văn hóa quốc gia, Ủy ban quốc gia UNESCO tại Việt Nam và các chuyên gia của
địa phương… Nếu Quần thể danh thắng Tràng An trở thành Di sản Thiên nhiên thế
giới sẽ là động lực to lớn trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, mở
ra những cơ hội quảng bá, thu hút du khách đến với Ninh Bình, góp phần phát
triển kinh tế của địa phương.
