Là một thành phố có lịch sử lâu đời, truyền thống
văn hóa đa dạng và giàu bản sắc, Hà Nội là một trong những địa điểm thu hút nhiều
khách du lịch trong và ngoài nước nhất Việt Nam.
Trong các danh lam thắng cảnh của thủ đô, đầu tiên
phải kể đến Văn Miếu-Quốc Tử Giám – trường đại học đầu tiên của Việt Nam, cũng
là nơi thờ Khổng Tử và đặt bia Tiến sĩ.
Là trung tâm Phật giáo, Đạo giáo của Việt Nam trong
nhiều thế kỷ, Hà Nội có rất nhiều đền, chùa hàng trăm năm tuổi, mặc dù trải qua
nhiều biến đổi nhưng vẫn giữ được nét cổ kính. Trong đó cổ nhất là chùa Trấn Quốc,
xây dựng từ thời vua Lý Nam Đế (thế kỷ 6). Một biểu tượng khác của Hà Nội là
chùa Một Cột, ngôi chùa có kiến trúc hình bông sen độc đáo bậc nhất Việt Nam. Ở
ngay trung tâm thành phố, giữa hồ Hoàn Kiếm có đền Ngọc Sơn cổ kính, hồ Tây
cũng là một địa điểm thu hút khách du lịch.
Kể từ thế kỷ 19, nhiều nhà thờ cũng được xây dựng ở
Hà Nội, trong đó lớn nhất là nhà thờ Lớn Hà Nội, ngoài ra nhà thờ Cửa Bắc cũng
rất đáng chú ý với kiến trúc thuộc địa kiểu Pháp điển hình.
Khu phố cổ Hà Nội cũng là một nét rất riêng của
thành phố với những ngôi nhà, con phố còn giữ được dáng vẻ của chúng từ cuối thế
kỷ 19. Khách du lịch tới Hà Nội có thể lang thang cả ngày trên những con phố cổ,
khám phá những ngóc ngách nhỏ nhắn nơi thì thanh bình, nơi thì bận rộn.
Khi đến thăm Hà Nội, du khách cũng không thể bỏ qua
Quảng trường Ba Đình, trung tâm chính trị của Việt Nam với Nhà Quốc hội, Phủ Chủ
tịch hay Lăng chủ tịch Hồ Chí Minh – nơi bảo quản thi hài Hồ Chí Minh, người đã
đọc Tuyên ngôn độc lập cũng trên chính quảng trường này.
Từ ngày 1/8/2008, sau khi sát nhập với Hà Tây, Hà Nội
còn có thêm nhiều khu du lịch của Hà Tây cũ như: Vườn quốc gia Ba Vì, ao Vua,
Khoang xanh, suối Hai, Đồng Mô, Thiên Sơn – Suối Ngà (suối Ổi), Suối Ngọc – Vua
Bà, Bằng Tạ, Đầm Long, Quan Sơn, Đồng Xương, Văn Sơn, lăng Ngô Quyền, lăng
Phùng Hưng, thành cổ Sơn Tây, lễ hội Chử Đồng Tử, chùa Hương…
Hà Nội là nơi tập trung nhiều câu lạc bộ thể thao lớn
cùng các công trình thể thao quan trọng của Việt Nam. Một trong số đó là Sân vận
động quốc gia Mỹ Đình nằm tại phía Nam thành phố. Đây là địa điểm thu hút rất
nhiều khách du lịch quốc tế khi đến Việt Nam. Sân với sức chứa 40.192 chỗ ngồi,
nằm trong Liên hợp thể thao quốc gia, từng là địa điểm chính của Đại hội Thể
thao Đông Nam Á năm 2003, nơi tổ chức lễ khai mạc, lễ bế mạc, các trận thi đấu
bóng đá.
Du khách đến Hà Nội cũng nên tới tham quan Nhà hát Lớn
của thành phố, nằm tại số 1 phố Tràng Tiền do người Pháp xây dựng. Đây là một
trong các trung tâm văn hóa của thủ đô Hà Nội, nơi diễn ra thường xuyên các hoạt
động văn hóa, biểu diễn nghệ thuật. Và cũng là trung tâm của các hội nghị, gặp
gỡ.
Hà Nội là thành phố có hệ thống bảo tàng đa dạng bậc
nhất Việt Nam, tổng cộng có hơn 10 bảo tàng. Một phần lớn trong số đó là các bảo
tàng lịch sử như Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quân sự, Bảo
tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Chiến thắng B52, Bảo tàng Cách mạng… Các lĩnh vực
khác có thể kể tới Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.
Hà Nội còn đặc biệt bởi có rất nhiều hồ trong lòng
thành phố, và thành phố cũng được bao quanh bởi những con sông.
Nổi tiếng nhất là Hồ Hoàn Kiếm nằm ngay tại trung
tâm của thành phố, nơi đây thường diễn ra những hoạt động văn hóa lớn của thành
phố, như biểu diễn văn nghệ, bắn pháo hoa, thường ngày thì nơi đây cũng là điểm
tập trung của nhiều bạn trẻ và du khách.
Không giống như Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây nằm xa trung
tâm thành phố, Hồ Tây là hồ lớn nhất ở Hà Nội, nơi đây có không khí tương đối
thanh bình mặc dù là điểm tập trung của nhiều bạn trẻ. Hàng tối đều có du thuyền
đi dạo quanh Hồ Tây, ban ngày thì bạn có thể thuê xe đạp nước và dạo hồ. Ngắm
hoàng hôn trên Hồ Tây cũng là một việc nên làm khi bạn đến thăm Hà Nội.
Một địa điểm giải trí hấp dẫn của thành phố Hà Nội nằm
quận Tây Hồ là Công viên nước Hồ Tây. Công viên có có diện tích 35.560 m², được
chia thành 5 khu vui chơi với trang bị hiện đại như các đường trượt cao tốc, bể
tạo sóng, bể mát xa…Ngoài ra, trong nội thành còn có nhiều công viên vui chơi
khác hấp dẫn không kém như Công viên Thống Nhất, Công viên Thủ Lệ, Công viên Tuổi
Trẻ,…
Hà Nội còn có các làng nghề nổi tiếng như làng gốm
Bát Tràng, làng Ngũ Xá đúc đồng, làng Yên Phụ làm nhang… lưu giữ nét văn hóa
truyền thống của dân tộc.
Đến Hà Nội, ngoài tham quan những thắng cảnh du
khách không thể bỏ qua các lễ hội truyền thống diễn ra ở đây. Nơi mà được xem tập
trung nhiều lễ hội nhất là Thăng Long-Hà Nội. Chủ yếu những lễ hội truyền thống
ở khu vực Hà Nội được tổ chức nhiều nhất vào mùa xuân, và thường là những lễ hội
để tưởng nhớ những nhân vật lịch sử, truyền thuyết như Thánh Gióng, Hai Bà
Trưng, Quang Trung, An Dương Vương…Trong lễ hội đó còn có tổ chức nhiều trò
chơi dân gian độc đáo như hội thổi cơm thi làng Thị Cấm, hội bơi cạn và bắt chạch
làng Hồ, hội chạy cờ làng Đơ Thao, lễ hội thả diều truyền thống Bá Giang, hội đền
Sóc ở xã Xuân Đỉnh huyện Từ Liêm, hội Sóc Sơn ở huyện Sóc Sơn, hội Phù Thánh
Gióng ở làng Chi Nam, xã Lệ Chi huyện Gia Lâm,…
Tiêu biểu nhất trong những lễ hội đó là lễ hội Triều
Khúc được tổ chức tại ngôi làng cùng tên, thuộc xã Tân Triều, huyện Thanh Trì.
Hội diễn ra vào ngày 9 đến 12 tháng 1 âm lịch. Làng Triều Khúc là nơi nổi tiếng
với nghề làm nón quai thao và may các đồ thờ như lọng, tàn, trướng, y môn, tán
tía. Một lễ hội lớn nữa của Hà Nội là lễ hội Thánh Gióng hay còn gọi là hội
làng Phù Đổng, diễn ra vào 9 tháng 4 âm lịch hàng năm. Vào ngày 5 Tết Nguyên
Đán, lễ hội Quang Trung được tổ chức ở gò Đống Đa, thuộc quận Đống Đa. Từ giữa
tháng 1 tới tận tháng 3 âm lịch, ở xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, lễ hội chùa
Hương tấp nập du khách nhưng đông nhất vào khoảng từ ngày rằm tháng giêng đến
18 tháng 2. Với cảnh núi non, sông nước cùng quần thể di tích chùa Hương, lễ hội
là điểm đến của các tăng ni, phật tử, những người hành hương và khách du lịch.