Lòng tự trọng
Bắt nguồn từ ý thức dân tộc, trân trọng và tự hào
về truyền thống vẻ vang của tổ tiên, ông cha trong lịch sử dựng nước và giữ
nước, cũng như trong quá trình cách mạng và kháng chiến. Người Hà Nội luôn luôn
trân trọng và tự hào về những chiến thắng lẫy lừng chống ngoại xâm trên đất
"Rồng bay".
Lòng nhân ái, khoan dung, yêu chuộng hòa bình
Lòng nhân ái của người Hà Nội vốn đã có nguồn gốc
sâu xa từ chính cuộc sống, sinh hoạt và đấu tranh lâu dài của dân tộc. Đây là
bản chất, đồng thời là hệ quả tất yếu của một đất nước đã buộc phải giành đến
hơn một nửa thời gian lịch sử của mình để đối phó với chiến tranh.
Nghị lực, trung thực, thẳng thắn và giàu nghĩa khí
Người dân ở các vùng của đất nước đưa nghề thủ công
về Hà Nội, tạo thành nghề 36 phố phường sầm uất. Nghị lực của người Hà Nội còn
được thể hiện ở con đê ngăn lũ sông Hồng đắp suốt chiều dài lịch sử ngàn năm
xây dựng đô thành.
Óc thực tế, sáng tạo và nhạy cảm với cái mới
Do hoàn cảnh đô thị hội tụ người bốn phương nên
khách quan đòi hỏi người Hà Nội có đầu óc thực tế, thể hiện ở các mặt: Xem xét
tính toán trong làm ăn để có lợi nhiều. "Khéo tay hay làm, đất lề Kẻ
Chợ" là câu ngạn ngữ quen thuộc ca ngợi tài hoa, sáng tạo của những người
thợ thủ công kinh thành. Người Hà Nội xưa và nay có khả năng thích nghi rất
nhanh, rất nhạy cảm, khá năng động và không ngại tiếp nhận những cái mới và tìm
tòi, cải tiến, sáng tạo thành cái của mình. Điều này thể hiện trong các công
trình kiến trúc, văn hóa, trong việc du nhập các luồng tư tưởng tôn giáo, không
chỉ tiếp xúc giao lưu với các nền văn hóa phương Bắc mà cả với nền văn hóa
phương Tây...
Trọng học thức, chuộng cái đẹp
Chính vì Hà Nội là nơi hội tụ và đỉnh cao của nền
văn hóa dân tộc, nên vùng đất và con người Thăng Long cũng là nơi có tinh thần
ham học và quý trọng trí thức. Do sống trong môi trường của đô thành, lại có
học vấn khá nên người Hà Nội cảm nhận được vẻ đẹp từ thiên nhiên, cảnh quan môi
trường, kiến trúc nghệ thuật, thích thưởng ngoạn những nơi thiên nhiên đẹp,
những bức tranh đẹp.
Thanh lịch
Nói đến vẻ đẹp của người Hà Nội là nói đến nếp sống
thanh lịch hay: Lịch sự, tinh tế trong cách ứng xử, giao tiếp, xử lý các mối
quan hệ một cách mềm mại, uyển chuyển mà hiệu quả cao. Sự thanh lịch của người
Hà Nội được thể hiện qua từng lời nói. Cái thanh, cái đẹp của tiếng nói Hà Nội
ở chỗ chuẩn xác, phát âm đúng, mẫu mực cho cả nước. Nét thanh lịch của người Hà
Nội được thể hiện ở trang phục. Trong trang phục của cả nam và nữ, của người
già và trẻ em… luôn giữ được vẻ trang nhã, hài hòa, giản dị và mỗi người ăn vận
đúng với vị thế xã hội và nghề nghiệp của mình. Trang phục áo dài của thanh nữ
Hà Nội vẫn là nét đẹp tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam. Trong ăn uống của
người Hà Nội thể hiện nét thanh lịch ở trình độ thẩm mỹ cao, sự tinh tế trong
công việc chế biến thức ăn. Chính chất sành điệu trong ăn uống ấy mà người Hà
Nội đã sáng tạo nhiều món ăn nổi tiếng trở thành đặc sản Hà thành như: Phở, bún
thang, bún ốc, chả cá, bánh cuốn Thanh trì, chè kho, cốm vòng, bánh tôm Hồ Tây…
Những đặc trưng về lối sống của người Hà Nội trải
qua lịch sử trên cho thấy: có những đặc trưng truyền thống đã trở thành giá trị
văn hóa, có đặc trưng truyền thống không có giá trị văn hóa. Nắm được, nhận
thức được các đặc trưng truyền thống, để chọn lọc, phát huy và phát triển những
nét truyền thống văn hóa bền vững và gạt bỏ những nếp truyền thống xấu là trách
nhiệm của mỗi chúng ta hôm nay.